Lịch sử 6 Bài 4: Xã hội nguyên thủy

Photo of author

By THPT An Giang

Giải Lịch sử lớp 6 Bài 4: Xã hội nguyên thủy giúp các em học sinh lớp 6 tham khảo, nhanh chóng trả lời toàn bộ các câu hỏi hình thành kiến thức mới của Bài 4 Chương 2: Thời kì nguyên thủy trong SGK Lịch sử 6 trang 21, 22, 23, 24, 25, 26 sách Chân trời sáng tạo.

Đồng thời, cũng giúp thầy cô nhanh chóng soạn giáo án Bài 4 chương 2 Lịch sử 6 Chân trời sáng tạo cho học sinh của mình. Vậy mời thầy cô và các em cùng theo dõi bài viết dưới đây của THPT An Giang.

Trả lời câu hỏi phần Nội dung bài học

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy

Dựa vào sơ đồ 4.1 và thông tin bên dưới, em hãy cho biết:

  • Xã hội nguyên thủy đã trải qua những giai đoạn phát triển nào?
  • Đặc điểm căn bản trong quan hệ giữa người với người thời nguyên thủy?

Sơ đồ 4.1

Trả lời:
Xã hội nguyên thủy đã trải qua những giai đoạn phát triển: vượn cổ => người tối cổ => người tinh khôn.
Đặc điểm căn bản trong quan hệ giữa người với người thời nguyên thủy thể hiện ở tổ chức xã hội qua từng giai đoạn:

  • Giai đoạn người tối cổ: con người sống theo bầy hay còn gọi là bầy người nguyên thủy, bao gồm vài gia đình sinh sống cùng nhau, xã hội sự phân công lao động giữa nam và nữ.
  • Giai đoạn người tinh khôn: xã hội được chia thành thị tộc, bộ lạc. Thị tộc gồm vài chục gia đình có quan hệ huyết thống mà đứng đầu là tộc trưởng. Bộ lạc gồm nhiều thị tộc cư trú trên cùng bản địa, người đứng đầu là tù trưởng.
Xem thêm:  Lịch sử 6 Bài 17: Đấu tranh bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc thời Bắc thuộc

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy

1. Lao động và công cụ lao động

  • Lao động có vai trò như thế nào trong quá trình tiến hóa của người nguyên thủy?
  • Dựa vào các hình 4.2, 4.4, 4.5, 4.6 và thông tin bên dưới, em hãy kể tên những công cụ lao động của người nguyên thủy. Những công cụ đó được dùng để làm gì?
  • Quan sát hình 4.7, em có đồng ý với ý kiến: bức vẽ trong La-xco mô tả những con vật là đối tượng săn bắt của người nguyên thủy khi họ đã có cung tên? Tại sao?

Hình 4.2

Trả lời:

  • Lao động giúp con người phát triển trí thông minh, đôi bàn tay con người cũng dần trở lên khéo léo, cơ thể cũng dần biến đổi để thích ứng với các tư thế lao động giúp con người từng bước tự cải biến mình và cuộc sống của chính mình.
  • Những công cụ lao động của người nguyên thủy như Rìu tay Tan-da-ni-a châu Phi, mảnh tước, rìu đá. Công cụ lao động được dùng để săn bắt, chăn nuôi và trồng trọt. Từ rìu đá, con người đã biết chế tác thành lưỡi cuốc và đồ dùng bằng gốm để phục vụ sản xuất và sinh hoạt dễ dàng hơn. Từ việc chỉ biết săn bắt, con người dần dần biết cách chăn nuôi và trồng trọt. Từ đó giúp con người tự tạo ra được lương thực, thức ăn cần thiết để đảm bảo cuộc sống của mình.
  • Em đồng ý với ý kiến này bởi trong bức tranh là hình ảnh của rất nhiều những con vật chạy nhanh chính vì thế việc săn bắt chúng rất là khó. Sự ra đời của cung tên là bước đệm giúp cho con người dễ dàng săn bắt được chúng mà không một vũ khí nào thời ấy có thể dễ dàng thuận tiện giúp con người hơn. Chính vì thế bức tranh được đánh giá là những người nguyên thủy săn bắt khi đã có cung tên.
Xem thêm:  Địa lí 6 Bài 16: Thủy quyển. Vòng tuần hoàn nước. Nước ngầm, băng hà

2. Từ hái lượm, săn bắt đến trồng trọt, chăn nuôi

  • Quan sát hình 4.8, em hãy cho biết đời sống của người nguyên thủy ở Việt Nam (Cách thức lao động, vai trò của lửa trong đời sống của họ)
  • Những chi tiết nào trong hình 4.9 thể hiện con người đã biết thuần dưỡng động vật?

Hình 4.8
Hình 4.9

Trả lời:

  • Đời sống nguyên thủy ở Việt Nam: họ sống phụ thuộc vào tự nhiên với:

    • Cách thức lao động:
      • Họ di chuyển từ khu rừng này sang khu rừng khác để kiếm ăn.
      • Phụ nữ trẻ em hái lượm, các loại quả hạt.
      • Đàn ông nhận các công việc nặng nhọc nguy hiểm như săn bắt thú rừng.
      • Họ thuần dưỡng các con vật, chăn nuôi, trồng ngũ cốc, rau quả.
    • Họ đã biết cách sử dụng lửa để nấu chín đồ ăn, xua đuổi thú dữ, sưởi ấm,…
  • Những chi tiết trong hình 4.9 thể hiện con người đã biết thuần dưỡng động vật như:

    • Con người đã biết thuần dưỡng ngựa để di chuyển.
    • Săn bắt các động vật nhỏ như trâu, dê, bò,… để chăn nuôi.

III. Đời sống tinh thần của người nguyên thủy

  • Em hãy quan sát hình 4.11 và cho biết người nguyên thủy đã khắc hình gì trong hang Đồng Nội?

Hình 4.11

Trả lời:

  • Người nguyên thủy đã khắc hình các trang sức đội đầu trong hang Đồng Nội.

Trả lời câu hỏi phần Luyện tập và vận dụng

Luyện tập

Em hãy hoàn thành bảng dưới đây:

Xem thêm:  Địa lí 6 Bài 2: Bản đồ. Một số lưới kinh, vĩ tuyến. Phương hướng trên bản đồ
Nội dung Người tối cổ Người tinh khôn
Đặc điểm cơ thể
Công cụ và phương thức lao động
Tổ chức xã hội

Trả lời:

1. Tiến triển về công cụ lao động:

Người tối cổ Người tinh khôn
Công cụ lao động Sử dụng hòn đá được ghè đẽo thô sơ Rìu đá mài lưỡi, cung tên, lao
Cách thức lao động Săn bắt Trồng trọt và chăn nuôi

2. Hoàn thành bảng như sau:

Nội dung Người tối cổ Người tinh khôn
Đặc điểm cơ thể – Hầu như có thể đi, đứng bằng hai chân.
– Đầu nhỏ, trán thấp và bợt ra sau, hàm nhô về phía trước,…
– Trên cơ thể còn bao phủ bởi một lớp lông mỏng.
– Dáng đứng thẳng (như người ngày nay).
– Thể tích hộp sọ lớn hơn, trán cao, hàm không nhô về phía trước như Người tối cổ.
– Lớp lông mỏng không còn.
Công cụ và phương thức lao động Sử dụng hòn đá được ghè đẽo thô sơ để săn bắt Rìu đá mài lưỡi, cung tên, lao để trồng trọt, chăn nuôi
Tổ chức xã hội Con người sống theo bầy hay còn gọi là bầy người nguyên thủy, bao gồm vài gia đình sinh sống cùng nhau, xã hội sự phân công lao động giữa nam và nữ Xã hội được chia thành thị tộc, bộ lạc. Thị tộc gồm vài chục gia đình có quan hệ huyết thống mà đứng đầu là tộc trưởng. Bộ lạc gồm nhiều thị tộc cư trú trên cùng bản địa, người đứng đầu là tù trưởng.

Vận dụng

3. Theo em, lao động có vai trò như thế nào đối với bản thân, gia đình và xã hội ngày nay?

4. Vận dụng kiến thức bài học, em hãy sắp xếp các bức vẽ minh họa đời sống lao động của người nguyên thủy bên dưới theo 2 chủ đề:

  • Chủ đề 1: Cách thức lao động của người tối cổ
  • Chủ đề 2: Cách thức lao động của người tinh khôn

Vận dụng